Türkiye’de boşanma sonrası yeniden evlilik sürecine ilişkin tartışmalara noktayı Anayasa Mahkemesi koydu. Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’ndaki “bekleme süresi”ne dair iptal başvurusunu oy çokluğuyla reddederek, mevcut düzenlemenin devamına karar verdi.
Hukuki Arka Plan: 132. Madde Ne Diyor?
Türk Medeni Kanunu’nun 132. maddesi, kadınların boşandıktan sonra yeniden evlenebilmesi için 300 günlük bir bekleme süresi öngörüyor. Bu sürenin amacı, doğacak bir çocuğun nesebinin karışmasını önlemek. Ancak aynı madde, bazı istisnalar da barındırıyor. Eğer kadının önceki evliliğinden hamile olmadığı tespit edilirse ya da boşanan çift yeniden evlenmek isterse, mahkeme kararıyla bu bekleme süresi kaldırılabiliyor.
Aile Mahkemesinden AYM’ye Uzanan Süreç
İstanbul 8. Aile Mahkemesi, önüne gelen bir davada bu düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Özellikle boşanan çiftlerin yeniden evlenmek istemesi halinde 300 gün bekleme zorunluluğunun kaldırılmasına dair hüküm tartışma konusu oldu.
Yüksek Mahkemenin Tutumu
Anayasa Mahkemesi, konuyu Genel Kurul’da ele aldı. Oylama sonucunda, Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükmünün iptal talebi reddedildi. Böylece, boşanan kadınların evlenmeden önce 300 gün bekleme kuralı –istisnalar saklı kalmak üzere– yürürlükte kalmaya devam etti. Kararın gerekçesi ise ilerleyen günlerde yazılı olarak kamuoyuyla paylaşılacak.
Toplumda Yankıları
Karar, toplumda farklı kesimlerden yorumlar aldı. Bir kesim, düzenlemenin biyolojik gerçeklikleri dikkate aldığı ve çocukların soy bağını koruduğu görüşünde. Diğer kesim ise bu sürenin günümüz şartlarında kadınlar için gereksiz bir kısıtlama olduğunu savunuyor. Özellikle modern tıp sayesinde hamilelik durumunun kısa sürede belirlenebildiği, bu nedenle aylarca beklemenin kadınların temel haklarını sınırladığı ileri sürülüyor.
Evlilik ve Hukuk Arasında Denge Arayışı
Uzmanlar, AYM’nin kararının aile hukukunda uzun yıllardır tartışılan bir konuyu yeniden gündeme taşıdığını belirtiyor. Kadın hakları savunucuları, bu maddenin kadınlara yönelik bir ayrımcılık içerdiğini düşünürken; bazı hukukçular, soybağının korunmasının toplum düzeni açısından hâlâ büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Sonraki Süreç
AYM’nin gerekçeli kararı açıklandığında, hem hukukçular hem de kamuoyu tartışmayı daha ayrıntılı şekilde sürdürecek. Şimdilik bilinen tek şey, boşanan kadınların yeniden evlenmek için ya 300 günü bekleyecekleri ya da mahkeme kararıyla bu süreden muaf tutulabilecekleri.